Alpomish obraziga tavsif bering

Alpomish (Husanboy) — o‘zbek xalq qahramonlik eposining markaziy siymosi bo‘lib, ideal qahramon, yurt himoyachisi va adolat mezoni timsolidir.

Dostondagi Alpomish obrazining asosiy xususiyatlari, fazilatlari va boshqalar bilan munosabatlari quyidagicha guruhlanadi:

Tashi va Ichki Fazilatlari

1. Alp qiyofasi: G‘ayritabiiy kuch-quvvat, botirlik va azamatlik sohibi.
2. Sodiqlik: Ahdiga, sevgisiga (Barchinga) va do‘stiga sodiq.
3. Kamtarlik: Kuchli bo‘lsa-da, manmanlikdan yiroq va muloyim.
4. Kengfe'llik: Dushmanlarini ham kechira oladigan darajada bag‘rikeng.

Jasoratlari

1. Barchinning shartlari: Qalmoq yurtida yoy tortish, ot chopish, kurash shartlarini bajarib, 90 alpni yengadi.
2. Zindondan qutulish: Kokaldosh va g‘oz yordamida yetti yillik qorong‘u zindondan ozod bo‘ladi.
3. Yurtni ozod qilish: Yurtga qaytib, hokimiyatni bosib olgan Ultantozni jazolaydi va adolatni tiklaydi.

Vatanga Bo‘lgan Mehri

1. Yurt sog‘inchi: Zindonda ham, asirlikda ham doim Qo‘ng‘irot elini qo‘msab yashaydi.
2. Yaxlitlik tarafdori: Bo‘lingan elni birlashtiradi, qabilalarni tinchlikda yashashga undaydi.
3. Himoyachi: O‘z shaxsiy baxtidan ko‘ra xalqi va vatanining tinchligini ustun qo‘yadi.

Dostondagi O‘rni

1. Markaziy qahramon: Butun doston syujeti uning tug‘ilishi, ulg‘ayishi, safarlari va g‘alabasi atrofida qurilgan.
2. Adolat timsoli: El-yurtni zulmdan, tarqoqlikdan qutqaruvchi va xalq orzularini aks ettiruvchi qahramon.

Boshqa Qahramonlar bilan Aloqalari

1. Ota-onasi (Boybori va Oysuluv): Ba'zan otasining qaysarligi tufayli ziddiyatlar yuzaga kelsa-da, ularga doim sodiq va hurmatda bo‘ladi.
2. Barchinoy: Alpomishning sevgilisi va sirdoshi; ular o‘rtasidagi rishta sadoqat namunasidir.
3. Yodgor (o‘g‘li): Ultantoz tomonidan xo‘rlangan o‘g‘lini bag‘riga bosadi va unga el-yurt egaligini topshiradi.
4. Qaldirg‘och (singlisi): Uni Ultantoz zulmidan qutqaradi va chuqur akalik mehri bilan munosabatda bo‘ladi.
5. Qorajon: Eng qadrdon do‘sti va qiyomatli birodari; din va millat ayirmasdan unga ishonadi.
6. Kultay (cho‘pon): Alpomish elga qaytganda birinchi bo‘lib Kultay bilan kiyim almashadi, uning sadoqatini yuksak qadrlaydi.
7. Ultantoz: Zolim, adolatsiz va hiylagar dushman; Alpomish uni jazolab, elda tenglik o‘rnatadi.