Internetdagi ma'lumotlarga qaralsa LNS (Life Network Systems) rasmiy ravishda tovar savdosi (odatda soatlar, zargarlik buyumlari, turistik paketlar) bilan shug'ullanadigan tarmoqli marketing (MLM) tizim hisoblanadi. Kompaniya ma'sullaridan so'rang bu MLM hisoblanadimi deb, ha deb javob berishsa uning joiz-nojoizligini faqatgina fatvo markazi ayta oladi, masalan google orqali qidirilganda birinchi material shu https://fatvo.uz/uz/answers/tarmoqli-marketing-923
Umuman MLM (ko‘p bosqichli marketing) va unga niqoblangan piramidalarni oddiy biznesdan ajratib turuvchi yaqqol xususiyatlar quyidagilardan iborat:
- Asosiy urg‘u tovarga emas, odam jalb qilishga (rekrutingga) qaratiladi: Savdo qilish ikkinchi darajali bo‘lib qoladi. Daromad asosan siz olib kelgan odamlarning badalidan yoki ular sotib olgan majburiy to‘plamdan shakllanadi.
- Sun’iy oshirilgan narx va "mo‘jizaviy" tovar: Sotilayotgan tovar (soat, taqinchoq, biologik faol qo‘shimcha, krem yoki sertifikat) ochiq bozorda o‘z narxiga xaridor topa olmaydi. Unga favqulodda "mo‘jizakor", "eksklyuziv" yoki "faqat a’zolarga xos" degan soxta qiymat beriladi.
- Majburiy boshlang‘ich badal (startoviy paket): Tizimga kirish yoki "biznes boshlash" uchun kompaniyadan qimmat mahsulot sotib olish shart qilinadi. Mahsulot sotilmasa, shunchaki ro‘yxatdan o‘tish uchun katta summa talab qilinadi.
- Tashqi xaridorning yo‘qligi: Tizimdagi tovarlarni faqat a’zolarning o‘zlari majburlikdan sotib oladi. Ko‘chadan oddiy xaridor kelib, bu tovarni do‘kondan sotib olgandek mustaqil ravishda xarid qilmaydi.
- Ko‘p pog‘onali (binar yoki matritsa) daromad zanjiri: Siz nafaqat o‘zingiz taklif qilgan odamdan, balki ular chaqirgan barcha quyi bo‘g‘inlar (referallar) keltirgan tushumdan foiz olasiz. Sxema pastdan yuqoriga qarab pul yig‘ishga quriladi.
- Kafolatlangan yoki bo‘rttirilgan boylik va’dalari: "Passiv daromad", "moliyaviy erkinlik", "kuniga 1 soat ishlab, bir yilda mashina minish" kabi agressiv va’dalar beriladi. Haqiqiy biznesdagi bozor xatarlari, raqobat va xarajatlar qasddan yashiriladi.
- Agressiv psixologik bosim va emotsional motivatsiya: Taqdimotlar bayramona ruhda o‘tadi, qimmat mashinalar va hashamatli hayot ko‘rsatiladi. Savol bergan, shubhalangan odamni "kambag‘allik tafakkuriga ega", "o‘sishni xohlamaydi", "dangasa" deb kamsitish yoki chetlatish odatiy hol.
- Doimiy aylanma majburiyati (re-order): Har oy ma’lum bir ball yoki miqdorda mahsulot xarid qilib turilmasa, to‘plangan maqom (status) yoki foizlar kuyib ketadi. Natijada a’zolar uyida sotilmaydigan tovarlar zaxirasi to‘planib qoladi.
- Noaniq yuridik maqom: Kompaniya odatda ofshor zonalarda ro‘yxatdan o‘tgan bo‘ladi, mahalliy soliq organlarida rasmiy dilerlik shartnomasi va kafolat majburiyatlari mavjud bo‘lmaydi.